Kennis & resources
Icologiq Knowledge · Methode
Bowtie-analyse
Een kwalitatieve methode voor risico- en barrièreanalyse die bedreigingen, een loss-of-control-event, gevolgen en preventieve en mitigerende barrières in kaart brengt.
Ook bekend als:
Bow-tie analysis, Bow Tie Analysis, bowtie method, bow-tie method, bowtie diagram, bow tie risk assessment
In één oogopslag
Type
Methode
Onderwerp
Procesveiligheid
Van toepassing op
Tankterminals & chemie
Huidige versie
Status
Erkende methode voor procesveiligheidsrisico's
Laatst beoordeeld
30 september 2026
Definitie
Bowtie-analyse is een kwalitatieve methode voor risicoanalyse en barrièremanagement die een gevaarlijk scenario visualiseert rond een loss-of-control- of top event. Aan de linkerkant staan bedreigingen met preventieve barrières die het top event moeten voorkomen. Aan de rechterkant staan gevolgen met mitigerende barrières die escalatie of schade moeten beperken. De methode maakt de relatie tussen gevaren, bedreigingen, gevolgen en kritieke beheersmaatregelen zichtbaar, zodat teams kunnen bespreken hoe risico's in de praktijk worden beheerst.
Waarom dit belangrijk is
Bij procesveiligheids- en major-hazardrisico's is bescherming zelden afhankelijk van één beheersmaatregel. HSE- en Operations Managers moeten weten welke barrières kritisch zijn, wat iedere barrière moet doen, wie eigenaar is en wat de prestaties kan verzwakken. Bowtie-analyse biedt een gedeeld model om deze afhankelijkheden zichtbaar te maken en te beoordelen of bestaande beheersmaatregelen voldoende zijn. Hetzelfde model kan Management of Change, audits en incidentonderzoek ondersteunen door zichtbaar te maken welke beheersmaatregelen door een wijziging worden geraakt, welke moeten worden geborgd en welke tijdens een incident faalden of ontbraken.
Methode explained
Een bruikbaar bowtie-model opbouwen
Bowtie Analysis maakt een risicoscenario zichtbaar door dreigingen, een Top Event, gevolgen en de barrières die escalatie moeten voorkomen of beperken met elkaar te verbinden. Het model is het sterkst wanneer barrièrerollen en degradatiefactoren specifiek genoeg zijn om eigenaarschap en assurance te ondersteunen.
Het systematisch identificeren, toewijzen, monitoren en onderhouden van risicobarrières die gevaarlijke gebeurtenissen voorkomen of gevolgen beperken.
Barrier Management / barrièremanagement
Proces
· Procesveiligheid
Een systematische aanpak om grote incidenten te voorkomen door gevaren rond gevaarlijke processen, stoffen, apparatuur, procedures en organisatorische veranderingen te beheersen.
Process Safety Management (PSM)
Framework
· Procesveiligheid
Een gestructureerde beoordeling om gevaren of onzekerheden te identificeren, risico's in te schatten en te bepalen of beheersmaatregelen of verdere actie nodig zijn.
Risicobeoordeling (Risk Assessment)
Proces
· Risico
Een gestructureerd proces om veiligheids-, operationele en compliancerisico's te beoordelen en beheersen voordat belangrijke technische, organisatorische of proceswijzigingen worden ingevoerd.
Management of Change (MOC)
Proces
· Change / HSE
Een gestructureerd proces om vast te stellen wat tijdens een incident gebeurde, waarom, welke beheersmaatregelen faalden of ontbraken en welke acties herhaling kunnen verminderen.
Incidentonderzoek
Proces
· CAPA & incidenten
Verder ontdekken
Gerelateerde kennis
Ontdek gerelateerde standaarden, processen en begrippen binnen kwaliteitsmanagement.
Relevante Icologiq-mogelijkheden
Ontdek de kwaliteitsprocessen en platformmogelijkheden die met dit onderwerp verbonden zijn.
Methode uitgelegd
Waar dit relevant is
Bekijk welke sectoren en Icologiq-mogelijkheden het sterkst met dit onderwerp verbonden zijn.